Subsidievoorwaarden
Elke gemeente in Vlaanderen is verplicht een openbare bibliotheek in te richten en in stand te houden. Een gemeente mag om deze voorwaarde te vervullen ook samenwerken met (een) andere gemeente(n). (artikels 2, 3, 3° en 9 van het decreet)
Er zijn twee soorten subsidie:
- Forfaitaire personeelssubsidie
- 0,15-eurosubsidie
Forfaitaire personeelssubsidie
De Vlaamse overheid geeft een basissubsidie voor het personeel van de openbare bibliotheek (niet het onderhoudspersoneel). De subsidiëring gebeurt via een financiële enveloppe die de index volgt. Het belangrijkste criterium voor deze subsidie is het inwonertal van de gemeente. Voor grotere steden is ook de regionale uitstraling een bepalend element. Voor samenwerkingsverbanden telt het inwonertal van alle betrokken gemeenten samen.
De uitbetaling gebeurt in 4 voorschotten van 22,5% (overschrijving aan het begin van elk kwartaal). Het saldo van 10% wordt gestort in het jaar dat volgt op het gesubsidieerde werkingsjaar. Het agentschap kijkt hiervoor eerst de afrekening van het voorbije jaar na.
0,15-eurosubsidie
De gemeenten kunnen ook een subsidie van € 0,15 per inwoner ontvangen ter ondersteuning van de participatie aan provinciale bibliotheeksystemen. Een PBS-bibliotheek is een bibliotheek die haar lokale systeem heeft afgestoten en deelneemt aan het ASP-model van het PBS. De 0,15 eurosubsidie wordt uitbetaald in het jaar dat volgt op het gesubsidieerde werkingsjaar, na de ontvangst van een attest van deelname aan een provinciaal bibliotheeksysteem.
Om een subsidie van de Vlaamse overheid te krijgen, moet een openbare bibliotheek aan een aantal voorwaarden voldoen:
- een onafhankelijk en veelzijdig informatieaanbod aanbieden
- aanbieden van gratis raadpleging van alle informatiedragers en gratis uitlenen van gedrukt materiaal
- gratis voor personen onder de 18 jaar, maximaal € 10 lidgeld vanaf 18 jaar
- een onlinecatalogus aanbieden
- op klantvriendelijke uren open zijn
- door een voltijdse bibliothecaris met een diploma hoger onderwijs geleid worden
- over voldoende personeel beschikken
- uiterlijk op 31 december 2010 over een statutaire personeelsformatie beschikken waarbij minstens de helft functies in het A- of B-niveau zijn (uitgezonderd de werklieden en het onderhoudspersoneel), uitgedrukt in voltijdse equivalenten
- over een beheersorgaan beschikken
- meewerken aan initiatieven van streekgericht bibliotheekbeleid en van LOCUS
- 75% van het budget besteden aan Nederlandstalige publicaties
- bibliotheekgegevens ter beschikking stellen via de Bios2-toepassing (nieuw venster)
- jaarlijks een werkingsverslag opstellen dat beschrijft hoe het actieplan in het voorbije jaar werd uitgevoerd. Beide documenten worden ter goedkeuring voorgelegd aan het college
Leidraad voor nieuwe subsidieaanvragen bibliotheken (PDF)
Alle inrichters van een gesubsidieerde bibliotheek werken hun strategische visie uit in een beleidsplan. Het beleidsplan wordt opgesteld voor een periode van zes jaar. Indien er een gemeentelijk cultuurbeleidsplan is, moet het bibliotheekbeleidsplan erin worden geïntegreerd. Een ministerieel besluit bepaalt de structuur van het beleidsplan (PDF).
Het bibliotheekbeleidsplan besteedt aandacht aan:
- het formuleren van beleidskeuzes en beleidsprioriteiten in de vorm van strategische doelstellingen
- een raming van de financiële, materiële en andere ondersteuning van de bibliotheekwerking die de gemeente in het vooruitzicht stelt
- een beschrijving van de initiatieven die men wil nemen met het oog op een ruime en diverse participatie van de bevolking in de voorbereiding, de uitvoering en de evaluatie van het bibliotheekbeleidsplan
- een beschrijving van de wijze waarop de bevolking wordt geïnformeerd over het bibliotheekbeleidsplan
De gemeenten maken jaarlijks een actieplan en een werkingsverslag op en leggen dit ter goedkeuring voor aan het college.
Om de uitbetaling van de subsidie verder te zetten, dient de gemeente het bibliotheekbeleidsplan in bij het agentschap. Dit moet gebeuren bij elke nieuwe beleidsperiode. Het actieplan en werkingsverslag moeten niet opgestuurd worden.
Elke provincie neemt het initiatief tot een streekgericht bibliotheekbeleid ter ondersteuning van de bibliotheekwerking van elke gemeente. Speciale aandacht gaat naar:
- de schaalvergroting van de bibliotheekwerking door provinciale bibliotheeksystemen te ontwikkelen en aan te bieden
- structurele samenwerkingsverbanden tussen gemeenten begeleiden, stimuleren en ondersteunen
De provincie betrekt de gemeenten actief bij de invulling, uitvoering en evaluatie van het streekgerichte bibliotheekbeleid. De Vlaamse Regering organiseert twee keer per jaar een interbestuurlijk overleg om het Vlaamse en provinciale bibliotheekbeleid op elkaar af te stemmen.
De Vlaamse overheid sluit een convenant af met de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC). Dit convenant regelt de bibliotheekvoorzieningen van de VGC en het kader waarin de commissie taken opneemt in het streekgericht bibliotheekbeleid. De VGC ontvangt hiervoor een subsidie van
€ 1 000 000. Een beleidsplan zorgt voor concrete uitwerking van het convenant.
Voor het realiseren van deze opdrachten moet elke provincie minimaal een bedrag van € 1,6 per inwoner van de provincie besteden. De VGC besteedt dit bedrag ook aan 30% van het inwonertal van het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad.
Het is mogelijk om de openbare bibliotheek onder te brengen in een autonoom gemeentebedrijf (AGB). Lees hier enkele voorwaarden om de subsidiëring vanuit het lokaal cultuurbeleid veilig te stellen bij oprichting van een AGB (PDF).
Gemeenten met bouw- of verbouwplannen van een bibliotheek, een cultuur- of gemeenschapscentrum kunnen advies en begeleiding vragen bij het steunpunt LOCUS (nieuw venster) en bij de diensten van de Vlaamse bouwmeester (nieuw venster). Voor de bouwprojecten kunnen geen subsidies meer worden aangevraagd bij de Vlaamse overheid.
Ook DesignVlaanderen (nieuw venster) kan de gemeente bijstaan bij de inrichting van een bibliotheek:
Hoe gebeurt dit?
- In een eerste gesprek bekijken de adviseurs van Design Vlaanderen samen met de klant welke soort ontwerper de gemeente wil, wat de opdracht zal inhouden, welke resultaten worden verwacht… Ze geven ook aanvullend advies over contracten, subsidies, manieren van samenwerking, patenten, modellenbescherming…
- Na het gesprek plaatst Design Vlaanderen, in overleg met de gemeente, een anonieme oproep in hun wekelijkse e-zine, dat enkel verspreid wordt onder erkende ontwerpers en designbedrijven.
- Design Vlaanderen bundelt alle reacties van erkende ontwerpers en legt ze tijdens een tweede gesprek voor, zodat de gemeente nuttige adressen van geïnteresseerde ontwerpers heeft.
- De gemeente beslist welke van de geselecteerde ontwerpers ze contacteert en hoe ze met hen verder samenwerkt.
Welke voordelen zijn er voor de gemeente?
- Zowel voor de inrichting van een bestaand gebouw als voor nieuwbouwprojecten, waarbij vaak wordt samengewerkt met het Team van de Vlaams Bouwmeester, kan men beroep doen op de diensten van Design Vlaanderen.
- Design Vlaanderen brengt de gemeente in contact met ervaren ontwerpers die hun expertise al hebben bewezen.
- De diensten van Design Vlaanderen zijn kosteloos.