Inhoud van het IVRK
Het IVRK bevat een uitgebreide préambule en 54 afzonderlijke artikelen. Bij het verdrag horen ook twee facultatieve protocollen, die in 2000 werden aangenomen.
Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (PDF)
Préambule
De préambule, te vergelijken met een memorie van toelichting in onze nationale wetgeving, beschrijft de achterliggende beschouwingen en doelstellingen van het verdrag. De préambule bevat echter geen bindende principes. Het gaat om een interpretatief kader.
Artikelen
De eigenlijke verdragstekst, die kracht van wet heeft, bestaat uit drie grote delen:
- deel I: art. 1-41: bevat de door het verdrag gewaarborgde rechten van het kind en de verplichtingen van de verdragsstaten
- deel II: art. 42-45: regelt het toezicht op de naleving van het verdrag
- deel III: art. 46-54: handelt over de inwerkingtreding van het verdrag
Het Verdrag omvat vier basisbeginselen:
- het belang van het kind (art. 3)
- het non-discriminatiebeginsel (art. 2)
- het recht op leven, overleven en ontwikkeling van het kind (art. 6)
- het recht van het kind op participatie (art. 12)
De gewaarborgde rechten en beginselen moeten in onderlinge samenhang gelezen worden. Voor een goed begrip wordt meestal een thematische indeling gemaakt op basis van de zogenaamde 3 P’s (cf. E. Verhellen):
- Protection: heeft betrekking op de rechten die kinderen beschermen: het recht om beschermd te worden tegen mishandeling en verwaarlozing (art. 19), het recht om beschermd te worden tegen allerlei vormen van uitbuiting (artikelen 32-36), …
- Provision: slaat op de rechten die kinderen voorzieningen garanderen: recht op voeding en gezondheidszorg (artikelen 6 en 24), recht op onderwijs (artikelen 28 en 29), sociale zekerheid (art. 26), enzovoort.
- Participation: betreft de rechten die kinderen een deelname aan het maatschappelijk leven waarborgen, namelijk het recht om zelf bepaalde handelingen te stellen en het recht op inspraak (artikelen 12-17).
Facultatieve protocollen
De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties nam op 25 mei 2000 twee facultatieve protocollen bij het IVRK aan: