Is deze nieuwsbrief moeilijk leesbaar? Je vindt een html-versie op de website

CJMJongeren Jong Geleerd
Jong Geleerd      Jaargang 6      nr 12      31 oktober 2017
Jong Geleerd - Nieuwsbrief onderzoek kinderen en jongeren in Vlaanderen

Met deze nieuwsbrief willen de afdeling Jeugd, het Jeugdonderzoeksplatform (JOP) en het Kenniscentrum Kinderrechten (KeKi) twee keer per jaar een overzicht geven van interessante onderzoeksprojecten en publicaties over kinderen en jongeren, jeugdwerk, jeugdbeleid en kinderrechten in Vlaanderen.

1. Lopend onderzoek
2. Afgerond onderzoek
3. Publicaties
4. Databanken en websites met data, cijfers en onderzoek over kinderen en jongeren in Vlaanderen
5. Meld ons je onderzoek of publicatie

JOPKeKi Vlaanderen is jeugd

Lopend onderzoek


Angst voor de schoolpoort

Het praktijkwetenschappelijk onderzoeksproject ‘Angst voor de schoolpoort’ focust op de psychosociale problematiek van ‘schoolweigering’ (school refusal) bij tieners, ook gekend als ‘schoolfobie’. Het betreft kind-gemotiveerd schoolabsenteïsme met angst- en/of depressieve symptomen, onderscheiden van spijbelen en schoolonthouding. Onze werkveldpartners – De Kaap (Melle), UZGent, CGG Eclips (Gent), RCGG (Deinze Eeklo Gent) – stellen in hun dagelijkse praktijk vast dat het probleem van schoolweigering in de maatschappij maar ook in het werkveld vaak niet wordt (h)erkend. Daarnaast vermoeden zij dat achter de (vaak gewettigde) afwezigheidscijfers op school, vaak niet gekende gevallen van schoolweigering schuilen. Deze multifactoriële problematiek met aanzienlijke persoonlijke en maatschappelijke gevolgen vereist in de praktijk een multidisciplinaire benadering waarbij een resem professionele actoren zijn betrokken; i.e. de completerende expertisegebieden ‘klinische psychologie, pedagogie en sociaal werk’.

Het doel van ons onderzoek is om het fenomeen ‘schoolweigering’ in zijn systemische context beter te begrijpen om de betrokken actoren en het beleid accuraat te kunnen sensibiliseren en inspireren met als doel de aanpak en behandeling van schoolweigering te optimaliseren. Hiervoor bevragen we jongeren van 10-17 jaar en de betrokken actoren over deze problematiek. We richten ons tot jongeren in regio Gent om de systemen in regio Gent in kaart te kunnen brengen om hun onderlinge relaties en hun werking beter te kunnen begrijpen.

Uitvoerder

Gino Ameye, Francisca Van Drongelen, Griet De Nys, Peter Walleghem, Nadine De Stercke, Agnès Biltris - Hogeschool Gent, Mens en Welzijn

Periode

januari 2017 - 2020

Trefwoorden

onderwijs - welzijn - psychisch welbevinden

Categorie

kinderen (min 18 jaar) - jeugdbeleid - kinderrechten

Meer info

Griet Denys - Griet.Denys@hogent.be

 

Meer info over het onderzoek

naar boven

Minors and online sexual acts: a study of legal qualifications and regulatory approaches from a children’s rights perspective

Seksueel gedrag komt steeds vaker voor op online communicatieplatforms of via mobiele applicaties (apps). Niet alleen volwassenen maar ook kinderen en adolescenten maken ruim gebruik van tekst, afbeeldingen en videoclips om seksuele (suggestieve) uitdrukkingen te delen. Fenomenen zoals webcamsex en sexting kunnen traditioneel worden gerapporteerd met negatieve connotaties, maar volgens recente sociale wetenschappelijke onderzoek vergemakkelijkt de minderjarige betrokkenheid bij technologie het opzetten en onderhouden van intieme relaties, evenals de ontwikkeling van hun identiteit.

De analyse omvat een typologie van online seksuele handelingen die minderjarigen betrekken en een overzicht van bestaande wetgeving die men mogelijk zou kunnen toepassen op dergelijke handelingen. Vervolgens wordt de toepasbaarheid van het (relevante) bestaande wetgevingskader op deze vormen van online seksueel gedrag en de betrokken actoren beoordeeld. Deze studie beoogt uiteindelijk te verkennen hoe online seksueel gedrag en daden waarin minderjarigen zich inzetten, gereguleerd kunnen worden op een manier die hun rechten evenwichtigt, hun autonomie erkent en hen beschermt tegen misbruik.

Uitvoerder

Argyro Chatzinikolaou, Eva Lievens

Periode

2017 - 2021

Trefwoorden

seksualiteit - digitale media - regelgeving

Categorie

kinderen (min 18 jaar) - jongeren - jeugdbeleid - kinderrechten

Meer info

Argyro Chatzinikolaou - Argyro.Chatzinikolaou@ugent.be

 

Meer info over het onderzoek

naar boven

B.L.O.K.: Sociaalruimtelijk en ontwerpend onderzoek naar de Betekenis, Leefbaarheid en Ontplooiingskansen voor Kinderen en Tieners in de context van stapelbouw

Hoewel een belangrijke groep kinderen en tieners in een context van hoogbouw opgroeit, hebben we weinig zicht op hun ervaringen rond de leefbaarheid van hoogbouwomgevingen, de sociale en ruimtelijke beleving van hun woonomgeving, wat het ook moeilijk maakt om zicht te krijgen op volgens kinderen en tieners wenselijke ontplooiingsmogelijkheden die de omgeving van hoogbouw zou moeten aanreiken. De centrale doelstelling van dit projectvoorstel is om aan de hand van sociaalruimtelijk en ontwerpend onderzoek met kinderen en tieners beter zicht te krijgen op de betekenisgeving, leefbaarheid en ontplooiingskansen voor kinderen en tieners in verschillende contexten van hoogbouw, teneinde aandachtspunten aan te reiken aan ontwerpers en sociaal werkers om meer ondersteunende en kansrijke hoogbouwomgevingen te creëren.

Het project schuift verschillende onderzoekssporen naar voor: (1) theoretisch literatuuronderzoek en praktijkgerichte state-of-the-art rond kinderen en stapelbouw; (2) sociaalruimtelijk belevingsonderzoek bij kinderen en tieners in stapelbouwomgevingen; (3a) ontwerpend onderzoek op concrete stapelbouwomgevingen of planningsprocessen; (3b) onderwijsspoor met interdisciplinaire onderwijsactiviteiten die het thema binnen de opleidingen sociaal werk en landschaps- en tuinarchitectuur onder de aandacht moeten brengen.

Uitvoerder

Marlies Marreel, Jo Boonen, Sven De Visscher, Pieter Foré, Greet De Brauwere, Ruben Joye, Griet Verschelden

Periode

oktober 2016 - september 2019

Trefwoorden

publieke ruimte - wonen - stedelijke leefomgeving

Categorie

kinderen (min 18 jaar) - jongeren - jeugdbeleid - kinderrechten

Meer info

Marlies Marreel - marlies.marreel@hogent.be

 

Meer info over het onderzoek

naar boven

De actieve vrijheid van onderwijs. Een onderzoek naar de betekenis van de actieve onderwijsvrijheid en de doorwerking ervan in het Vlaamse onderwijsbeleid

In dit onderzoek wordt nagegaan welke rol de overheid en het vrije initiatief hebben in een rechtsorde waarin de actieve vrijheid van onderwijs wordt gewaarborgd. Deze actieve onderwijsvrijheid houdt de vrijheid in om scholen op en in te richten en er les te geven in overeenstemming met de eigen levensbeschouwelijke of pedagogische opvattingen. De centrale onderzoeksvraag is tweeledig: hoe moet de actieve vrijheid van onderwijs vandaag worden ingevuld en in welke mate eerbiedigt het Vlaamse onderwijsbeleid de actieve onderwijsvrijheid.

Op basis van een rechtshistorisch onderzoek, een analyse van de rechtspraak van het Grondwettelijk Hof, de analyse van de adviespraktijk en de rechtspraak van de Raad van State wordt een hedendaagse invulling gegeven aan de actieve vrijheid van onderwijs. Die moderne invulling van de actieve onderwijsvrijheid fungeert vervolgens als toetssteen, waarmee kan worden nagegaan in welke mate het Vlaamse onderwijsbeleid in overeenstemming is met het grondwettelijk principe van de actieve onderwijsvrijheid. Deze rechtsvraag wordt beantwoord aan de hand van de studie van drie toepassingsgevallen, die toelaten dat telkens één aspect van deze drieledige vrijheid (oprichting, richting en inrichting) wordt getoetst: voor de vrijheid van oprichting is dit de recente Vlaamse regelgeving inzake huisonderwijs en privéscholen, voor de vrijheid van richting is dit de regelgeving inzake eindtermen en ontwikkelingsdoelen en, ten slotte, voor de vrijheid van inrichting is dit de verplichte participatiestructuur van het hoger onderwijs.

Uitvoerder

Johan Lievens, Stefan Sottiaux, Kurt Willems - KU Leuven

Periode

oktober 2013 - augustus 2018

Trefwoorden

onderwijs - levensbeschouwelijke diversiteit

Categorie

kinderen (min 18 jaar) - kinderrechten

Meer info

Johan Lievens - Johan.lievens@kuleuven.be

 

Meer info over het onderzoek

naar boven

A children’s rights perspective on privacy and data protection in the digital age: a critical and forward-looking analysis of the General Data Protection Regulation and its implementation with respect to children and youth

Het onderzoeksproject "Een kinderrechtenperspectief op privacy en gegevensbescherming in het digitale tijdperk: een kritische en vooruitziende analyse van de Algemene Gegevensbeschermings-verordening (GDPR) en de tenuitvoerlegging daarvan met betrekking tot kinderen en jongeren" wordt gefinancierd door het Bijzonder Onderzoeksfonds (BOF) van Universiteit Gent. Het project bekijkt de implementatie van het GDPR in verband met (de rechten van) kinderen tussen 2017 en 2021. In het bijzonder richt het onderzoek zich op het in kaart brengen van de relevante bepalingen van het GDPR en het nauwgezet opvolgen van het implementatieproces en de redenering hierachter in de lidstaten van de Europese Unie. Het onderzoek richt zich in wezen op of en hoe het recht op privacy en gegevensbescherming voor kinderen en jongeren in de digitale tijdperk moet worden herdacht.

Uitvoerder

Ingrida Milkaite, Eva Lievens

Periode

2017 - 2021

Trefwoorden

kinderrechten - digitale media - privacy

Categorie

kinderen (min 18 jaar) - kinderrechten

Meer info

Ingrida Milkaite - Ingrida.Milkaite@UGent.be

 

Meer info over het onderzoek

naar boven

CATCH: Community sports for at-risk youth: innovative strategies for improving personal development, health and social cohesion.

De onderzoeksgroep Sport & Society (Vrije Universiteit Brussel), de vakgroep Sociale Agogiek (Universiteit Gent), de vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg (Universiteit Gent) en het Expertise centrum Buurtsport (ISB) slaan de handen in elkaar om via een gezamenlijk vierjarig grootschalig onderzoeksproject een antwoord te vinden op de centrale vraag: “Wat zijn de werkzame factoren van een buurtgebonden sportaanbod die bijdragen tot gezondheid, sociale inclusie en persoonlijke ontwikkeling van jongeren in kwetsbare posities (14-25 jaar), en op welke wijze kunnen deze toegepast worden binnen bestaande buurtsportpraktijken?”

Heel specifiek zal gekeken worden naar de effecten en de onderliggende mechanismen op het vlak van gezondheid, sociale cohesie en persoonlijke ontwikkeling. Aan de hand van o.a. veldonderzoek, een interventie, lokaal opgezette leernetwerken (Community Sport Labs), praktijkgerichte publicaties, een centrale website, en studiedagen beogen we met dit project doelbewust bij te dragen tot de verdere kennisontwikkeling en verankering van buurtsport in Vlaanderen. Het onderzoek wordt gefinancierd door het Agentschap Innoveren & Ondernemen (VLAIO). De nauwe betrokkenheid met zowel de praktijk als het beleid is een essentieel ingrediënt voor het welslagen van het onderzoeksproject.

Uitvoerder

Hebe Schaillé, Veerle Vyncke, Lieve Bradt, Pieter Debognies, Shana Sabbe, Eva Steenberghs, Marc Theeboom, Reinhard Haudenhuyse, Rudi Roose, Sara Willems

Periode

januari 2016 - januari 2019

Trefwoorden

sport - gezondheid - publieke ruimte

Categorie

kinderen (+ 14 jaar) - kinderrechten

Meer info

catch@buurtsport.vlaanderen

 

Meer info over het onderzoek

naar boven

Ensuring the well-being of children in judicial cooperation in cases of international child abduction

Dit onderzoek is deel van een Europees project dat het welzijn behandelt van kinderen die slachtoffer werden van een internationale kinderontvoering door een van de ouders. Via een literatuurstudie en een rechtspraakanalyse, aangevuld met een online bevraging van ouders, face-to-face interviews met kinderen en face-to-face, telefonische of schriftelijke interviews met rechters, wordt in beeld gebracht welke impact een ontvoering en de procedure die erop volgt heeft op kinderen. Vertrekkend vanuit internationaal privaatrecht (Haags Kinderontvoeringsverdrag) en kinderrechten (VN Kinderrechtenverdrag) formuleert het onderzoek aanbevelingen over wat nodig is om kinderen beter te beschermen tegen een ontvoering en de gevolgen ervan, en hoe de stem van het kind daarin kan worden meegenomen. In het bredere EU-project (EWELL) worden de praktijken in België, Nederland en Frankrijk vergeleken.

Uitvoerder

Kim Van Hoorde, Sara Lembrechts, Thalia Kruger, Koen Ponnet, Wouter Vandenhole Universiteit Antwerpen

Periode

januari 2015 - december 2017

Trefwoorden

kinderontvoering - belang van het kind - participatie in familiezaken

Categorie

kinderen - kinderrechten

Meer info

Kim Van Hoorde - Kim.vanhoorde@uantwerpen.be

 

Meer info over het onderzoek

naar boven

Children’s rights and advertising literacy in the digital era: towards an empowering regulatory framework for commercial communication.

Dagelijks worden kinderen blootgesteld aan een grote verscheidenheid van nieuwe reclametechnieken. Deze nieuwe vormen van commerciële communicatie hebben speciale kenmerken (nl. geïntegreerd, interactief en gepersonaliseerd), waardoor ze met name aantrekkelijk zijn voor kinderen. Kinderen hebben echter vaak moeite om deze nieuwe vormen van reclame te herkennen of de achterliggende persuasieve intentie te begrijpen. Bijgevolg rijzen er belangrijke juridische en ethische vragen vanuit een kinderrechtenperspectief (bijvoorbeeld hun recht op ontwikkeling, privacy en de bescherming van persoonsgegevens, recht op participatie).

Momenteel regelt een breed scala aan bepalingen commerciële communicatie gericht aan kinderen, over verschillende kanalen. Het onderzoek start vanuit de observatie dat het regulerende kader gefragmenteerd is in wetgeving en alternatieve regulerende instrumenten (zoals zelf- en co-regulering) en neemt als werkhypothese dat deze fragmentatie mogelijk kan leiden tot lacunes of overlappingen, zoals onder andere een gebrek aan duidelijke en uniforme definities of zelfs tegenstrijdige regels, die op hun beurt een negatieve invloed kunnen hebben op de ontwikkelen en reclamewijsheid van kinderen. Om die reden stelt het doctoraat in vraag welke substantieve en procedurele elementen een regulerend kader voor commerciële communicatie nodig heeft opdat kinderen worden opgeleid en empowered om met commerciële communicatie om te gaan (i.e. reclamewijs), zodat ze kunnen opgroeien tot kritische, geïnformeerde consumenten die hun eigen bewuste keuzes kunnen maken in de huidige nieuwe media omgeving.

Uitvoerder

Valerie Verdoodt, Peggy Valcke, Eva Lievens - Universiteit Gent en KU Leuven

Periode

2015 - 2018

Trefwoorden

reclame - digitale media

Categorie

kinderen - kinderrechten

Meer info

Valerie Verdoodt - Valerie.Verdoodt@kuleuven.be

 

Meer info over het onderzoek

naar boven

The precarious citizenship of refugees: an empirical study on how refugees become political.

In dit onderzoek focussen we op het precaire burgerschap van jonge vluchtelingen in België. We willen hierbij zowel de statussen, praktijken en identiteiten van de jonge vluchtelingen zelf onder de loep nemen, als ook hoe dit interageert met burgerschapsdisoursen die door de Belgische overheden gehanteerd worden in het migratie- en integratiebeleid. Op deze manier willen we bijdragen aan het debat over hoe globale migratie burgerschap uitdaagt en transformeert. We doen dit aan de hand van een etnografische studie bestaande uit participerende observatie en diepte-interviews met jonge vluchtelingen in België enerzijds en een discoursanalyse van het Vlaamse en Belgische integratie- en migratiebeleid anderzijds.

Uitvoerder

Rachel Waerniers, Lesley Hustinx - Universiteit Gent

Periode

2013 - 2019

Trefwoorden

vluchtelingen - burgerschap - migratie

Categorie

kinderen - kinderrechten

Meer info

Rachel Waerniers - Rachel.Waerniers@ugent.be

 

Meer info over het onderzoek

naar boven


Afgerond onderzoek


Cartografie van de Nederlandstalige gezinsvoorzieningen in Brussel

Dit onderzoek brengt de Nederlandstalige gezinsvoorzieningen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in kaart. Het rapport presenteert de uitdagingen die bijzonder zijn voor Brussel, gaat in op preventieve gezinsondersteuning (PGO), bespreekt de kinderopvang voor baby's en peuters, de opvang van schoolkinderen en de positie van ouders. In het besluit worden aanbevelingen voor beleid en praktijk geformuleerd.

Uitvoerder

Valerie Bauters, Michel Vandenbroeck - Universiteit Gent, vakgroep sociaal werk en sociale pedagogiek

Periode

2015 - 2016

Trefwoorden

kinderrechten internationaal - Brussel - kinderopvang

Categorie

kinderen (min 18 jaar) - jeugdbeleid - kinderrechten

Meer info

Valerie Bauters - Valerie.Bauters@ugent.be

 

Meer info over het onderzoek

naar boven

Het kind in de jeugdhulp. Kinderen van 6 tot 12 jaar over hun participatie in de jeugdhulp.

Het recht van elk kind om te participeren in beslissingen over hun eigen leven krijgt de laatste jaren vanuit beleid en in hulpverlening steeds meer aandacht. Professionals in de jeugdhulp gebruiken steeds meer een participatieve benadering. Jongeren, ouders en andere opvoeders zijn onderwerp van onderzoek. Nochtans, als het om jongere kinderen gaat, zien we meer aarzeling en voorzichtigheid om hen te betrekken. Wij zien dit niet enkel in hulpverlening. Ook in onderzoek wordt de stem van jongere kinderen zelden gehoord.

Dit onderzoek heeft het perspectief van kinderen tussen zes en twaalf jaar in jeugdhulp onderzocht. De focus lag op participatie in het proces dat zij in de hulpverlening doorlopen en de hulp die zij krijgen: wat is hierbij belangrijk voor de kinderen zelf? Wat zijn noodzakelijke condities voor kinderen om te kunnen participeren en hoe kunnen professionals deze participatie faciliteren? Kinderrechten en participatie in Integrale jeugdhulp werden gebruikt als framework voor het onderzoek. De onderzoekers voerden twintig diepte-interviews gevoerd met kinderen in de jeugdhulp, zowel in rechtstreeks als in niet rechtstreeks toegankelijke hulp. Ze gebruikten hierbij een creatieve en interactieve benadering en dit op maat van de mogelijkheden en voorkeuren van elk kind. De data werden kwalitatief geanalyseerd (fenomenologische benadering). Het onderzoek zelf alsook de attitude van de onderzoekers waren consequent aan het paradigma, een participatieve benadering van kinderen.

Uit het onderzoek komt vrij veel tevredenheid naar boven over de mate van participatie. Kinderen benadrukken dat zij zeker niet alles willen weten, niet overal in willen betrokken worden. Zij leggen de verantwoordelijkheid om beslissingen te nemen vooral bij de volwassenen. Belangrijk is wel dat deze volwassenen telkens vragen wat de kinderen juist willen en hoe. Het onderzoek heeft geleid tot brochure en een website toegankelijk voor zowel begeleiders, beleidsmakers als kinderen. Zij kunnen er de resultaten terugvinden, interviewfragmenten, reflectievraagjes voor zowel kinderen als professionals.

Uitvoerder

Wendy Eerdekens, An Raes, Elisa Vandenbussche - Artevelde Hogeschool

Periode

september 2015 - oktober 2016

Trefwoorden

intergrale jeugdhulp - participatie

Categorie

kinderen (min 18 jaar) - kinderrechten

Meer info

Wendy Eerdekens - wendy.eerdekens@arteveldehs.be

 

Meer info over het onderzoek

naar boven

‘There is no inclusion without exclusion’. Onderzoek van kwaliteit en inclusie binnen voorschoolse voorzieningen vanuit het perspectief van beleidsmakers, sociaal werkers en ouders van jonge kinderen.

Onlangs stelden internationale beleidsmakers kinderarmoede en de rol van voorschoolse voorzieningen voor ouders met jonge kinderen (ECEC) centraal in de strijd tegen armoede. Dit wordt gelegitimeerd door onderzoek dat aantoont dat armoede enerzijds negatieve effecten heeft op de ontwikkeling, het welzijn en de toekomst van kinderen en anderzijds, dat ECEC-voorzieningen een belangrijke rol kunnen spelen in het mediëren van de negatieve effecten van armoede op kinderen, mits deze voorzieningen van hoge kwaliteit zijn.

Wat dit betreft is er internationaal een reorganisatie van sociaal werkvoorzieningen merkbaar in de lijn van progressief universalisme en integraal werken. Interessant is dat deze ontwikkelingen zich voordoen in tijden van economische onrust (crisis, werkloosheid), een situatie die eveneens een invloed heeft op de context waarin ouders hun kinderen opvoeden en die mogelijks nieuwe vragen en zorgen bij ouders oproept. Toch valt op dat net kennis over de gecontextualiseerde ervaringen van ouders en hun mogelijke (nieuwe) vragen en bezorgheden ontbreekt in het debat over hoe alle ouders het best ondersteund kunnen worden. De huidige ECEC-interventies worden zelden onderhandeld mét ouders. Bovendien is de bestaande literatuur over de gevolgen van de economische crisis voor ouders erg individueel en psychologisch van aard. Dit roept vragen op over het nut van deze interventies vanuit het standpunt van de gezinnen in kwestie.

Uitvoerder

Freya Geinger, Michel Vandenbroeck, Griet Roets - Universiteit Gent, vakgroep sociaal werk en sociale pedagogiek

Periode

2013 - 2017

Trefwoorden

kansarmoede - kinderopvang - participatie

Categorie

kinderen (min 18 jaar) - kinderrechten

Meer info

Freya Geinger - Freya.Geinger@UGent.be

 

Meer info over het onderzoek

naar boven

Sexting van adolescenten vanuit een sociaal leerperspectief

In dit artikel over ‘sexting’ - het versturen van expliciet sexueel beeldmateriaal via online-toepassingen (message-diensten, sociale media e.d.) - wordt nagegaan in hoeverre social learning theory kan worden gebruikt als verklaring voor dit gedrag bij adolescenten. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen sexting binnen en buiten een romantische relatie. Er werden 357 jongeren ondervraagd (59,7% meisjes; 15-21 jaar oud) door middel van een survey. Er werd inderdaad gevonden dat de mate waarin sexting werd geaccepteerd (door de jongere en door zijn/haar omgeving – ingeschat door de jongere zelf) verband houdt met vertonen van dit gedrag. Sexting buiten een romantische relatie werd ook sterk verklaard door de kick die jongeren ervaren.

Uitvoerder

Joris Van Ouytsel, Koen Ponnet, Michel Walrave, Leen D’Haenens - Universiteit Antwerpen

Periode

2017

Trefwoorden

sexting - welzijn - sociale media

Categorie

kinderen (min 18 jaar) - jongeren (plus 18 jaar)

Meer info

Joris Van Ouytsel - Joris.vanouytsel@uantwerpen.be

 

Meer info over het onderzoek

naar boven

'Je moet niet zo raar naar ons kijken': een studie naar persoonlijke perspectieven op levenskwaliteit van adolescenten in residentiële jeugdzorg

In dit artikel stellen de auteurs dat veel studies naar levenskwaliteit (Quality of Life – QOL) van adolescenten met complexe emotionele en gedragsstoornissen (Emotional & Behavorial Disorders – EBD) vaak, mede door hun kwantitatieve insteek, eenzijdig inzetten op problemen met betrekking tot (mentale) gezondheid. De auteurs wijzen op de van oorsprong bredere kijk van het QOL-kader (8 domeinen, waaronder ook rechten, sociale inclusie, autonomie, e.d.) en de maatschappelijke ontwikkelingen van de laatste jaren op het vlak van kinderrechten.

Voor deze studie werden er daarom 6 focusgroepen gerealiseerd met in totaal 25 adolescenten (13-17 jaar; 18 jongens, 7 meisjes) woonachtig in een zorginstelling. Het doel hiervan was om met de jongeren zelf te spreken over wat kwaliteit van leven nu voor hen inhoudt. De resultaten werden door 6 experts geanalyseerd. Uit de resultaten bleek dat de jongeren zelf ook een holistische kijk op levenskwaliteit hebben. Zij stipten de domeinen die op zichzelf weinig met (mentale) gezondheid te maken hebben, en wezen onder meer op het belang van positieve en betekenisvolle relaties met medemensen (sociale inclusie) en zorgverleners (autonomie). De auteurs pleiten voor onderzoek dat deze dimensies meer betrekt in hun analyse van levenskwaliteit voor jongeren met deze problematiek.

Uitvoerder

Chris Swerts, J. De Maeyer, M. Lombardi, I. waterschoot, W. Vanderplasschen , C. Claes

Periode

2017

Trefwoorden

levenskwaliteit - residentiële voorzieningen - jeugdzorg

Categorie

kinderen (min 18 jaar) - kinderrechten

Meer info

Chris Swerts - Chris.Swerts@ugent.be

 

Meer info over het onderzoek

naar boven

Ouderlijke kennis van online inhoud en contact risico’s van adolescenten

De mate van ‘parental knowledge’ (de mate waarin ouders op de hoogte zijn van de activiteiten van hun kinderen) wordt doorgaans gezien als een beschermende factor in de ontwikkeling van de adolescent. Er is in wetenschappelijk onderzoek veel geweten over de kennis die ouders hebben over het gedrag van hun kinderen in de echte wereld, maar niet over onlinegedrag.

In deze studie wordt gekeken naar het effectieve onlinegedrag van adolescenten (13-18 jaar oud; 54,9% meisjes), de mate waarin ouders hiervan op de hoogte zijn en de regels en communicatiestijl die ouders/gezinnen hanteren. Er deden 357 families mee aan de studie en er werd gewerkt met vragenlijsten. Uit de resultaten valt op te maken dat zowel moeders als vaders weinig op de hoogte zijn van het onlinegedrag van hun kinderen en van de risico’s die hieraan verbonden zijn. Moeders denken echter wel dat zij beter op de hoogte zijn dan vaders, zeker wanneer het gezin gekenmerkt wordt door een meer open communicatiestijl. Er werden geen correlaties gevonden met types van regels die ouders hanteren en het op de hoogte zijn van het concrete online gedrag van hun kinderen. Dit is op zich opvallend. De onderzoekers verklaren dit met het gegeven dat moderne media zeer privé zijn (een eigen gsm versus de computer in de woonkamer) en sluiten af met een wens om meer onderzoek naar wat ouders effectief kunnen doen om beter op de hoogte te kunnen zijn van het onlinegedrag van hun kinderen.

Uitvoerder

Katrien Symons, K. Ponnet, K. Emmery, M. Walrave, W. Heirman - Universiteit Gent

Periode

2017

Trefwoorden

gezin - online - mediawijsheid

Categorie

kinderen (min 18 jaar)

Meer info

Katrien Symons - Katrien.Symons@ugent.be

 

Meer info over het onderzoek

naar boven

Levensloop van doorverwezen minderjarige daders naar volwassenheid

In dit artikel bespreken de auteurs de eerste resultaten van een Belgisch onderzoek naar 210 minderjarige daders die doorverwezen werden naar de rechtbank voor volwassenen in 1999, 2000 en 2001. Meer specifiek wordt gekeken naar het judicieel traject dat deze jongeren sindsdien hebben afgelegd, en dit op basis van uittreksels uit het strafregister en het gevangenisregister. De resultaten tonen aan dat de meerderheid van de jongeren nog steeds in het strafrechtsysteem zit. Meer dan 50% van hen werd in de laatste drie jaar minstens eenmaal veroordeeld en een derde van hen zit in de gevangenis. Op basis van dit weinig rooskleurige beeld hopen de auteurs het debat over de uithandengeving weer op gang te brengen.

Uitvoerder

Yana Jaspers, A. Nuytiens, J. Christiaens, E. Dumortier - VUB Brussel

Periode

2017

Trefwoorden

delinquentie - levensloop

Categorie

kinderen (min 18 jaar)

Meer info

Yana Jaspers - Yana.Jaspers@vub.ac.be

 

Meer info over het onderzoek

naar boven

Egendering Culture: De relatie van genderidentiteit en druk van genderconformiteit met de intresses van adolescenten in kunsten en literatuur

Onderzoek geeft aan dat vrouwen meer interesse hebben in highbrow cultuur (kunsten - kunst, muziek en theater - en literatuur) dan mannen. Huidige verklaringen voor de grotere betrokkenheid bij highbrow culturele activiteiten focussen vooral op volwassenen, overdrijven klasse-, werk- en culturele capaciteit-verwante verklaringen, en brengen de identiteitgerelateerde en interactionele mechanismen niet aan het licht achter het ‘vergenderen’ van smaak tijdens socialisatie.

In de huidige studie wordt gender identiteit theorie en een doing gender perspectief gebruikt om culturele smaakverschillen tussen mannelijke en vrouwelijke adolescenten te begrijpen. Aan de hand van multilevel analyses bij een random steekproef van 5.227 Vlaamse 1ste middelbaar scholieren (Mleeftijd= 12.18) die een vragenlijst invulden in de klas, vonden we dat een hogere gender typicaliteit (d.i. het identificeren als een typische man of vrouw) en hogere druk om aan de gender stereotypen te voldoen geassocieerd zijn met licht hogere interesses in kunst-, theater-, en literatuur-gerelateerde activiteiten bij jonge vrouwen, maar met veel lagere highbrow interesses bij jonge mannen. Dit verschil duidt op het belang van identiteitgerelateerde processen en interactionele conformistische druk die de ‘vergendering’ van culturele smaak versterken.

Uitvoerder

Susan Lagaert, M. Van Houtte, H. Roose

Periode

2017

Trefwoorden

gender - diversiteit - vrije tijd

Categorie

kinderen (min 18 jaar) - jeugdbeleid - jeugdwerk

Meer info

Susan Lagaert - Susan.Lagaert@ugent.be

Meer info

Meer info over het onderzoek

naar boven


Publicaties

Minderjarigen en medische besluitvorming, in: Tijdschrift voor Jeugd en Kinderrechten TJK 2016/3, 221-230. Borry, P. (2016

Children’s Rights Law in the Global Human Rights Landscape - Isolation, inspiration, integration? London: Routledgep. Brems, E., Desmet, E. & Vandenhole, W. (eds.) (2017)

Imageries of family and nation: A comparative analysis of transnational adoption and care for unaccompanied minors in Belgium, in: Childhood 23, 492-505. De Graeve, K. & Bex, C. (2016)

Pathways of Transferred Youth Offenders into Adulthood, in Youth Justice 17(2), 153-170. Jaspers, Y. (2017)

The United Nations Convention on the Rights of the Child. Taking Stock after 25 Years and Looking Ahead, Leiden: Brill. Liefaard, T. & Sloth-Nielsen, J. (eds.) (2016)

Internet mediation and the family gap: explorative ethnographic interviews in new family forms in Belgium, in: Journal of Children and Media 2016, 481-496. Mostmans, L. (2016)

Case-Based Deliberation in Cases of Child Abuse: an Innovative Way to Cooperate Between Justice and Care, European Journal on Criminal Policy and Research 23(3), 353-370. Op de Beeck, H. & Put, J. (2017)

The perceived role of Islamic religiosity in minorities’ educational success in Belgium: a cure or curse? Social Compass, 63(4), 529–546. Van Praag, L., Agirdag, O., Stevens, P., & Van Houtte, M. (2016)

The aspirations of Afghan unaccompanied refugee minors before departure and on arrival in the host country, in: Childhood 22, 330-345. Vervliet, M., Vanobbergen, B., Broekaert, E., Derluyn, I. (2015)

The fundamental human right to education for refugees: some legal remarks, European Educational Research Journal, accepted for publication. Willems, K. & Vernimmen, J. (2017)

naar boven


Databanken en websites met data, cijfers en onderzoek over kinderen en jongeren in Vlaanderen

JOP - Databank van wetenschappelijk onderzoek kinderen en jongeren in Vlaanderen

Keki - Databank over instrumenten, Vlaams onderzoek en publicaties over kinderrechten

Vlaamse studiedienst

Lokale statistieken

Kind en Gezin

Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

VDAB

Onderwijs

Kind en Samenleving

Kinderrechtencommissariaat

Kinderrechtencoalitie - databank

Cijferboek Jeugd

Vlaamse HBSC-cijfers

Eurostat - Dashboard of EU Youth Indicators

EKCYP - Europees onderzoeksnetwerk jeugdbeleid

naar boven


Meld ons je onderzoek of publicatie

Heb je een interessante bijdrage over een onderzoek of een publicatie (gepland, lopend of afgrond) voor een volgende nieuwsbrief? Meld ze ons aan de hand van de onderstaande elektronische formulieren:

- Melden van een onderzoek

- Melden van een publicatie


Voor meer informatie kun je mailen naar jonggeleerd@vlaanderen.be

naar boven


Wil je deze nieuwsbrief niet langer ontvangen, stuur ons dan een e-mail.

V.U.: Johan Van Gaens • afdeling Jeugd • Arenbergstraat 9 • 1000 Brussel